ÜRETKEN YAPAY ZEKANIN YAKIN GELECEKTE AİLE RUH SAĞLIĞI ÜZERİNE ÖNGÖRÜLERİNİN NİTEL BİR İNCELEMESİ
Yazarlar (2)
Bahanur Malak Akgün
Öğr. Gör. Burcu ÖZKAN Sinop Üniversitesi, Türkiye
| Makale Türü | Özgün Makale (Uluslararası alan indekslerindeki dergilerde yayınlanan tam makale) | ||
| Dergi Adı | Karadeniz Teknik Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Sosyal Bilimler Dergisi | ||
| Makale Dili | – | Basım Tarihi | 12-2025 |
| Cilt / Sayı / Sayfa | 15 / 30 / 367–404 | DOI | – |
| Makale Linki | https://dergipark.org.tr/en/pub/sbed/article/1716253 | ||
| UAK Araştırma Alanları |
|
||
| Özet |
| Çalışma, üretken yapay zeka programlarının (ChatGPT, Gemini, Groq, Claude.ai, Copilot, DeepAI, DeepSeek) yakın geleceğe yönelik aile ruh sağlığına dair öngörülerini nitel araştırma deseni çerçevesinde incelemeyi amaçlamıştır. 5–11 Mayıs 2025 tarihleri arasında gerçekleştirilen görüşmelerin içerik analizi yapılmıştır; bulgular üç ana tema altında yapılandırılmıştır: (1) Sosyoekonomik, çevresel, teknolojik ve kolektif travma riskleri, (2) Yakın gelecekte aile ruh sağlığı, (3) Yakın gelecekte aile ruh sağlığı için strateji ve çözüm önerileri. Bulgular teknolojinin, iklim krizi, toplumsal dönüşüm ve ekonomik değişkenlerin aile yapısını ve dinamiklerini derinlemesine etkileyebileceğini göstermektedir. Teknolojinin iletişimi kolaylaştırıcı yönleriyle birlikte, empati eksikliği, sosyal izolasyon, dikkat dağınıklığı, stres, anksiyete ve yalnızlık gibi aile ruh sağlığını tehdit eden unsurları da öne çıkmaktadır. Ayrıca dijital bağımlılık, dijital ebeveynlik yetersizliği, eko-anksiyete gibi yeni psikiyatrik tanıların yaygınlaşabileceği öngörülmektedir. Çalışma, aile bağlarını güçlendirmeye yönelik yapay zeka destekli terapi uygulamaları, kuşaklararası dayanışmayı teşvik eden projeler, ruh sağlığı ve dijital okuryazarlık eğitimleri ile yerel destek ağlarının önemine dikkat çekmektedir. Sonuçta yakın gelecekte aile ruh sağlığı için dijital denge, mahremiyetin korunması, kuşaklararası anlayış ve yapay zeka temelli ruh sağlığı hizmetlerinin geliştirilmesi temel stratejik öncelikler olarak ortaya çıkmaktadır. |
| Anahtar Kelimeler |
