Türkçe İçin Yeni Bir Okunabilirlik Formülü
Yazarlar (1)
Arş. Gör. Muhittin Rahman KALYONCU Sinop Üniversitesi, Türkiye
| Makale Türü |
Özgün Makale
(Uluslararası alan indekslerindeki dergilerde yayınlanan tam makale)
|
||
| Dergi Adı | |||
| Makale Dili | – | Basım Tarihi | 05-2025 |
| Makale Linki | https://acikerisim.omu.edu.tr/entities/publication/9e7b0a8a-4809-45a2-969e-5ee5b9f752e8 | ||
| UAK Araştırma Alanları |
Türkçe Eğitimi
|
||
| Özet |
| Nicel ve nitel araştırma yöntemlerinin birlikte kullanıldığı karma araştırma deseniyle yapılandırılmış bu çalışmada, Türkçe için kapsamlı bir okunabilirlik formülü oluşturulması amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda hâlihazırda oluşturulmuş olan okunabilirlik formüllerinin eksik yönleri incelenmiş ve geliştirilecek yeni formülde bu eksiklikleri giderecek çalışmalar yürütülmüştür. Eksikliklerin temeli olarak eklemeli bir dil olan Türkçenin yapısal özelliklerinin ve okunabilirlik çalışmalarının esasını oluşturan sözcük kontrol mekanizmalarının ulusal çalışmalarda değerlendirmeye alınmaması görülmüştür. Bu bağlamda çalışmalara bilinirlik temelli bir kelime listesi oluşturmakla başlanmıştır. Bu başlangıç doğrultusunda sıklık sözlüklerinden ve söz varlığı çalışmalarından yararlanılarak Türkçede sık kullanılan, anlamının toplumun geneli tarafından bilindiği ve 5. sınıf öğrencilerinin genelinin okuyup anlayabileceği varsayılan kelimelerden oluşan 4849 kelimelik bir liste hazırlanmıştır. Bu liste, fiilî olarak Türkçe öğretmenliği yapmış, 5. sınıf öğrencileri ile öğretim deneyimine sahip 15 uzmanın görüşüne sunulmuş ve elde edilen uzman görüşleri doğrultusunda düzenlenmiştir. Son hâli 4600 sözcüğe sahip olan ve metinleri oluşturan sözcüklerin bilinirliklerini tespit etmede kullanılacak kelime listesinin oluşturulmasının ardından metinlerin anlaşılma oranını etkileme potansiyeline sahip 39 metin özelliği, değişken olarak belirlenmiştir. Daha sonra bu değişkenlerin okuduğunu anlama sürecine ve okunabilirliğe etkisinin net bir şekilde değerlendirilebilmesi için aykırı örnekleme yöntemiyle yapısal açıdan birbirinden farklı özelliklere sahip 10 metin seçilmiştir. Seçilen … |
| Anahtar Kelimeler |
