Osmanlı Arşiv Belgeleri Işığında XVII-XVIII. Yüzyıllarda Sinop Gümrüğü Gelir – Gider Muhasebesi
Yazarlar (1)
Doç. Dr. Hakan ALİUSTA Sinop Üniversitesi, Türkiye
Makale Türü Açık Erişim Özgün Makale (Ulusal alan endekslerinde (TR Dizin, ULAKBİM) yayınlanan tam makale)
Dergi Adı Muhasebe ve Denetime Bakış - Accounting and Auditing Review
Dergi ISSN 1307-6639
Dergi Tarandığı Indeksler TR DİZİN
Makale Dili Türkçe Basım Tarihi 05-2023
Kabul Tarihi – Yayınlanma Tarihi 10-05-2023
Cilt / Sayı / Sayfa 23 / 69 / 291–320 DOI 10.55322/mdbakis.1165522
Makale Linki http://dx.doi.org/10.55322/mdbakis.1165522
UAK Araştırma Alanları
Mali Tablo Analizi
Özet
Günümüzde olduğu gibi Osmanlı Devleti zamanında da gümrükler dış ticaret sürecinin kontrolü için en önemli araçlarından birisi olmuştur. Sinop limanı ve gümrüğü de 19. yüzyıla kadar Karadeniz ticaretinde önemli bir yere sahip olmuştur. Sinop-Trabzon arasındaki kıyılar da dahil olmak üzere Sinop gümrük gelirleri Karadeniz kıyısındaki gümrükler arasında öne çıkmış ve iltizam yöntemiyle işletilmiştir. Çalışmanın amacı, 17. ve 18. yüzyıllarda Sinop gümrüğünün mali yapısını, işleyişini, kayıt yöntemini, gelir - gider kalemleri ve işlem hacimlerini incelemektir. Bu amaçla öncelikle literatür taraması yapılmış sonrasında Cumhurbaşkanlığı Osmanlı Arşivinde yer alan Sinop gümrüklerine ait dönemsel hasılat ve masrafları gösteren üç belge incelenmiştir. Sonuç olarak gümrük gelir ve giderlerinin hangi kalemlerden oluştuğu, işlem hacmi ve kayıt yöntemi belirlenmiş, dönemsel gelir - gider dengesinin sağlanıp sağlanamadığı ortaya konulmuştur.
Anahtar Kelimeler