Kutadgu Bilig’deki Fiillerin İstemi Üzerine
Yazarlar (1)
Prof. Dr. Ertan BESLİ Sinop Üniversitesi, Türkiye
Bildiri Türü Tebliğ/Bildiri Bildiri Dili Türkçe
Bildiri Alt Türü Tam Metin Olarak Yayınlanan Tebliğ (Uluslararası Kongre/Sempozyum)
Bildiri Niteliği Alanında Hakemli Uluslararası Kongre/Sempozyum
Kongre Adı Uluslararası Kutadgu Bilig Kurultayı
Kongre Tarihi 26-09-2019 /
Basıldığı Ülke Türkiye Basıldığı Şehir Ankara
UAK Araştırma Alanları
Eski Türk Dili (Orhun, Uygur, Karahanlı)
Özet
İstem, dil bilimin önemli çalışma alanlarından biri olup tarihî lehçeler, çağdaş lehçeler, ağız çalışmaları ve günümüz dillerinde incelenmektedir. Bazı çalışmalarda ise farklı diller istem bakımından karşılaştırılabilmektedir. Çağdaş ve tarihî Türk lehçeleri üzerine yapılan anlam bilgisi, biçim bilgisi, söz dizimi vb. çalışmalarında istem bilgisinin başlıca çalışma girdilerinden biri olarak yer alması gerektiğini düşünüyoruz. Tarihî ve çağdaş Türk lehçelerinin incelemesinde, öğretilmesinde, bir kelimenin ses örgüsünün, biçimsel, anlamsal yapılarının ve söz dizimdeki işlevlerinin doğru kavranması gereklidir. Ağızlar, lehçeler ve diller arası görülen istem uyumsuzluklarının bir dili öğrenmeyi, incelemeyi güçleştirdiği ve kafa karışıklığına yol açtığı bilinmektedir.Araştırmamız, Kutadgu Bilig’de yer alan fiillerden Göktürkçe ve Eski Uygur Türkçesine göre istem bilgisi bakımından farklı mantıksal, söz dizimsel yapıya ve anlamsal rollere sahip zorunlu ve seçimlik istemlerinde farklılık gösterebilen KB’deki fiiller üzerinedir.“İstem teorisinin tarihî Türk lehçelerine uygulanması biçim, söz dizimi ve anlam bilgisi çalışmalarında karşılaşılan problemlerin çözümünde etkin olacaktır.” varsayımı üzerine temellendirilmiştir. Eski Türkçedeki fiillerin istemi üzerine devam eden teori ve uygulamayı içeren bir kitap çalışmamız bulunmaktadır.
Anahtar Kelimeler
Atıf Sayıları
Google Scholar 1