“GELİN TAŞI VE DEDE TEPESİ” EFSANESİ VE MİNYATÜR UYGULAMASI
Yazarlar (1)
Dr. Öğr. Üyesi Esra MERCAN Sinop Üniversitesi, Türkiye
Makale Türü Açık Erişim Özgün Makale (Diğer hakemli uluslarası dergilerde yayınlanan tam makale)
Dergi Adı YEDI: Journal of Art, Design and Science
Dergi ISSN 1307-9840
Dergi Tarandığı Indeksler TR DİZİN
Makale Dili Türkçe Basım Tarihi 09-2022
Cilt / Sayı / Sayfa – / 0 / 33–42 DOI 10.17484/yedi.1144212
Makale Linki http://dx.doi.org/10.17484/yedi.1144212
UAK Araştırma Alanları
Minyatür
Özet
Yüzyıllar boyunca bir medeniyetin dünya görüşünü, kültürlerini, geleneklerini anlatmasının ve geleceğe aktarmasının en etkili yolu edebiyat olmuştur. Sözlü ve yazılı edebiyatın ürünleri çağına ışık tutmakla beraber sanatın her alanına da sonsuz bir kaynak sağlamaktadır. Efsaneler de sözlü geleneğin ürünü olan bir anlatım türüdür. Anlatıcının ve dinleyicinin yaşananların gerçek olduğuna inanması bakımından masal türünden ayrılmaktadır. Gerçeklik unsurunun yanı sıra olağanüstü ve kutsal bir yanı da olan efsaneler kaynağını tarihten, dinden ve günlük olaylardan almaktadır. Tarihin her döneminde üretilmiş olan faklı sanat alanlarındaki eserlerin anlaşılmasında ve kavranabilmesinde efsaneler büyük rol oynamaktadır. Efsanelerde yer alan konular ve kahramanlar sanat çatısı altında yeniden biçimlenmeye, başka kimliğe ve bedene bürünmeye devam etmektedir. Türk folklorunda önemli yere sahip olan bu anlatım türünün bir örneği de İzmir’de geçen Gelin Taşı ve Dede Tepesi adlı efsanesidir. Dinden uzaklaşan bir köyün halkına doğru yolu göstermekle yükümlü bir pir ile ona yardım eden genç bir kızın başından geçenlerin anlatıldığı efsanede gelin alayının taşa dönüştüğü sahnenin minyatür tasarımı yapılmıştır. Kaybolmaya yüz tutmuş efsanelerimizden bu örneğin minyatür tasarımı yapılarak efsanenin bilinirliğinin artırılması ve kalıcılığının sağlanması amaçlanmıştır.
Anahtar Kelimeler