Hegemonya ve karşı-hegemonya inşasında eğitimin rolü: Köy Enstitüleri ve İmam-hatip Okulları üzerinden karşılaştırmalı bir analiz
Yazarlar (1)
Doç. Dr. Candaş CAN Sinop Üniversitesi, Türkiye
| Makale Türü | Özgün Makale (Uluslararası alan indekslerindeki dergilerde yayınlanan tam makale) | ||
| Dergi Adı | |||
| Makale Dili | – | Basım Tarihi | 01-2016 |
| Makale Linki | https://acikerisim.omu.edu.tr/entities/publication/8d850cc2-a8ff-4634-8aa0-3e1a03e1e506 | ||
| UAK Araştırma Alanları |
Siyaset Sosyolojisi
|
||
| Özet |
| Formel anlamıyla eğitim, tarih boyunca en önemli siyasal meşruiyet araçlarından biri olmuştur. Nitekim Antik çağlardan günümüze okullar, iktidarların arzu ettiği'makbul özneler'inşa etmek gibi bir misyon üstlenmişlerdir. Şüphesiz bu'makbul'ya da'iyi'olan insan-tipinin unsurları, egemen ideolojik kalıplar aracılığıyla belirlenir. Bu anlamda okullar, egemen ideolojilerin zihinlerde yerleştirilmesi ve bununla bağlantılı olarak iktidarların arzu ettiği bir sivil toplum formasyonunun oluşturulması hususlarında hayati işlevlere sahiptirler. Keza Louis Althusser'in en verimli'ideolojik aygıt'olarak tanımladığı öğretimsel aygıt, bir iktidar bloğunun hegemonya üretiminde'toplumsal rızayı'sağlayan önemli bir araçtır. Ancak bu yönde indirgemeci bir bakış, okullarda yeşeren karşı-ideolojik reaksiyonların ve dolayısıyla okulların karşı-hegemonya inşa etme potansiyelinin gözden kaçırılmasına neden olabilir. Özellikle modern devletlerde okulların birer ideolojik aygıtlar olduğu doğrudur, fakat bu önerme bir yönüyle de eksiktir. Zira nasıl ki her hegemonik düzen, karşı-hegemonik sızıntılar zemininde hareket ediyorsa; okullar da bu bütünün bir parçası olarak hegemonik tesirlerden'görece özerk'bir konum işgal ederler. Nihayetinde de okullar basit bir hegemonik aygıt olmanın aksine, çelişkiye dayalı yeniden-üretim alanları olmaları nedeniyle her an karşı-hegemonik bir girişimin öznelerini üreten bir mekân hüviyetine bürünebilirler. Nitekim bu çalışmada, ifade edilen bu kuramsal çerçeve üzerinden, Türkiye'de Köy Enstitüleri ve İmam-Hatip Okulları pratiklerinin karşılaştırmalı bir analizinin yürütülmesi amaçlanmaktadır. Sonuç olaraksa bu iki eğitim pratiğinin, Osmanlı'dan … |
| Anahtar Kelimeler |
