MÖ 2. Binyılda Hitit-Gaşka Münasebetleri
Yazarlar (1)
Prof. Dr. Ekrem MEMİŞ Sinop Üniversitesi, Türkiye
| Makale Türü | Özgün Makale (Uluslararası alan indekslerindeki dergilerde yayınlanan tam makale) | ||
| Dergi Adı | II. Tarih Boyunca Kongresi Bildirileri, Samsun | ||
| Dergi Tarandığı Indeksler | |||
| Makale Dili | Türkçe | Basım Tarihi | 01-1990 |
| Cilt / Sayı / Sayfa | 0 / 0 / 103–110 | DOI | – |
| Makale Linki | https://scholar.google.com/scholar?cluster=7123269436157827634&hl=en&oi=scholarr | ||
| UAK Araştırma Alanları |
Eğitim Bilimleri
|
||
| Özet |
| Mezopotamya tarihinde Gutiler'in oynadığı rol ne ise, Anadolu'da da Gaşkalar aynı rolü oynamıştır. Gerçekten, İran'daki Zağros dağlarının eteklerinde kabi-leler halinde yaşayan barbar Gutiler, Sumer-Akkad kültür dünyasına yüz yıl ka-dar süren bir fetret devri yaşattıkları gibi, büyük Akkad İmparatorluğu'na da kesin olarak son vermişlerdir.(1) Sumer çivi yazısı ile yazılmış belgelerden an-laşıldığına göre, MÖ. 2150-2050 arasında Mezopotamya'ya hakim olan Gutiler'in 21 kralı, iş başına gelmişlerdir.(2)Akkadların yıkılışı hakkında bilgi veren bir başka Sumer belgesi de Gutiler'i" Kontrole tahammül etmeyen bir halk" olarak adlandırır ve" çegirgeler gibi dün-yayı sardılar" der.(3) Guti hakimiyetine son veren Uruk kralı Utuhegal ise, ken-disine ait bir kitabede, Gutiler'i ve cürümlerini şiddetle protesto ederek, onları" Dağların ejderhaları"(mus-gir hur-sag-gà) ve" Tanrıların düşmanları" olarak vasıflandırmaktadır.(4) Gutiler hakkında son derece eteresan bir bilgiyi de Babil kralı Ammi-Şaduka'nın (MÖ. 1584-1563) 10. idare yılına (MÖ. 1574) ait hukuki bir vesikadan öğreniyoruz. Bu belgede, kalite ifadesi olarak" Birinci sınıf Guti kölelerinin (Gu-ti-i kı nam-ru-tim) alım satımından (SAG-İR MES) bahsedilmektedir.(5) Asur kronikleri ise onları" kültürsüz ve dinsiz barbarlar" olarak anıyor ve şöyle zikrediyor:" Gutiler, zavallılar. Ne tanrı korkusu bilirler, ne de ibadet ve nizamnamelere tam olarak saygı gösterirler".(6) Gutiler'in Mezopotamya medeniyetine vurdukları darbe ve yaptıkları çirkin şeyler, yazılı belgeler aracılığı ile kuşaktan kuşağa aktarılmış ve nihayet daha sonraki devirlerde bir kavmi gözden düşürmek veya hakaret etmek amacıyla kullanılan umumi bir terim ... |
| Anahtar Kelimeler |
