Digitalization and Technostress: Psychosocial Effects and Artificial Intelligence Supported Intervention Opportunities
Yazarlar (1)
Doç. Dr. Filiz ER Sinop Üniversitesi, Türkiye
Makale Türü Özgün Makale (Ulusal alan endekslerinde (TR Dizin, ULAKBİM) yayınlanan tam makale)
Dergi Adı Psikiyatride Guncel Yaklasimlar - Current Approaches in Psychiatry
Dergi ISSN 1309-0658
Dergi Tarandığı Indeksler TR DİZİN
Makale Dili Türkçe Basım Tarihi 03-2026
Cilt / Sayı / Sayfa 18 / 2 / 616–627 DOI 10.18863/pgy.1716091
Makale Linki https://doi.org/10.18863/pgy.1716091
UAK Araştırma Alanları
Aile Refahı
Özet
Hızla ilerleyen dijitalleşme, bireylerin yaşam tarzlarını ve çalışma biçimlerini köklü biçimde dönüştürürken, psikososyal iyilik hâlini olumsuz etkileyen teknostres olgusu giderek daha fazla öne çıkmaktadır. Teknolojinin sürekli yenilenmesi ve dijital araçların günlük yaşama derinlemesine entegrasyonu; kaygı, tükenmişlik, mesleki güvensizlik, bilişsel aşırı yüklenme ve dijital bağımlılık gibi önemli sorunlara yol açmaktadır. Özellikle pandemi döneminde yaygınlaşan uzaktan çalışma ve çevrimiçi eğitim uygulamaları, bu sorunları daha görünür kılmıştır. Dijital dönüşümün hızına yetişme zorunluluğu, teknostresin şiddetini artıran yeni faktörler ortaya çıkarmakta; aynı zamanda bu dönüşümün temel bileşenlerinden biri olan yapay zekâ, iş yaşamında hız, verimlilik ve kişiselleştirilmiş hizmet sunumu gibi avantajlar sağlarken, iş güvencesizliği, etik riskler ve dijital bağımlılık gibi psikososyal tehditleri de beraberinde getirmektedir. Teknostres; bireysel düzeyde duygusal tükenme ve karar verme güçlüğü, aile düzeyinde iletişim kopukluğu ve iş-aile çatışması, toplumsal düzeyde ise sosyal izolasyon, dijital uçurum ve eşitsizlikler gibi çok katmanlı olumsuz sonuçlar doğurmaktadır. Bu derleme çalışması; dijitalleşme ve teknostresin birey, aile ve toplum üzerindeki psikososyal etkilerini çok boyutlu bir bakışla incelemeyi ve yapay zekâ temelli çözüm önerileri sunmayı amaçlamaktadır.
Anahtar Kelimeler