1853 KIRIM HARBİ'NDEN SONRA ANADOLU’YA GÖÇ EDEN NOGAYLARIN GEÇİCİ İSKÂN MINTIKALARI: SİNOP ÖRNEĞİ
Yazarlar (1)
Dr. Öğr. Üyesi Umut ÇEVİK Sinop Üniversitesi, Türkiye
Makale Türü Açık Erişim Özgün Makale (Diğer hakemli uluslarası dergilerde yayınlanan tam makale)
Dergi Adı Karadeniz İncelemeleri Dergisi
Dergi ISSN 2146-4642
Dergi Tarandığı Indeksler TR DİZİN
Makale Dili Türkçe Basım Tarihi 05-2022
Kabul Tarihi 14-02-2022 Yayınlanma Tarihi 14-04-2022
Cilt / Sayı / Sayfa 16 / 32 / 441–458 DOI 10.18220/kid.1103440
Makale Linki https://dergipark.org.tr/tr/pub/kid/issue/69422/1103440
UAK Araştırma Alanları
Atatürk İlkeleri ve Cumhuriyet Tarihi
Özet
Kırım Harbi, Karadeniz‟in kuzeyinde yaĢayan Nogaylar için önemli bir dönüm noktasıdır. Bu savaĢ, binlerce Nogay‟ın yurtlarını terk ederek, Osmanlı Devleti‟ne göç etmelerine neden olmuĢtur. 1859 yılında Kafkaslardaki direniĢin sembolü ġeyh ġamil‟in Ruslar tarafından ele geçirilmesi ile birlikte baĢlayan ilk göç hareketi, 1862 yılına kadar yoğun bir Ģekilde devam etmiĢtir. Kırım‟dan yola çıkarılan Nogaylar, baĢta Ġstanbul olmak üzere Osmanlı coğrafyasının birçok bölgesinde karaya çıkmıĢtır. Sinop iskelesi de Nogayların, Osmanlı topraklarına ayak bastıkları limanlardan biridir. Ancak Sinop, Nogaylar için belirlenen daimî iskân mıntıkalarından değildir. Osmanlı Devleti, Nogayların yanı sıra aynı dönemde göç etmek zorunda kalan bir kısım Çerkes‟in Sinop‟ta iskân edilmesini, Nogayların ise belirlenen daimî iskân mıntıkalarına sevk edilinceye kadar geçici bir süre Sinop‟ta barınmalarını kararlaĢtırmıĢtır. Bu sırada, bütün mal varlığını kaybeden ve fakir durumda olan birçok Nogay, özellikle açlık ve hastalık sebebiyle son derece zor durumda kalmıĢtır. Makalemizde Nogayların Sinop'tan daimî iskân bölgelerinesevkleri ve Sinop'taki geçici iskânları sırasında yapılan yardımlar incelenmiĢtir.
Anahtar Kelimeler