OSMANLI EĞİTİM SİSTEMİNDE BİR NEPOTİZM ÖRNEĞİ: BEŞİK ULEMALIĞI
Yazarlar (2)
Dr. Öğr. Üyesi Ömür Bilsay KUL Sinop Üniversitesi, Türkiye
Dr. Öğr. Üyesi Umut ÇEVİK Sinop Üniversitesi, Türkiye
| Makale Türü |
Özgün Makale
(Diğer hakemli uluslarası dergilerde yayınlanan tam makale)
|
||
| Dergi Adı | Sinop Üniversitesi sosyal bilimler dergisi | ||
| Dergi ISSN | 2547-989X | ||
| Dergi Tarandığı Indeksler | TR DİZİN | ||
| Makale Dili | Türkçe | Basım Tarihi | 05-2023 |
| Kabul Tarihi | 24-05-2023 | Yayınlanma Tarihi | 31-05-2023 |
| Cilt / Sayı / Sayfa | 7 / 1 / 782–802 | DOI | 10.30561/sinopusd.1297342 |
| Makale Linki | https://dergipark.org.tr/tr/pub/sinopusd/issue/76800/1297342 | ||
| UAK Araştırma Alanları |
Atatürk İlkeleri ve Cumhuriyet Tarihi
|
||
| Özet |
| Osmanlı İmparatorluğu idari olarak teşkilatlanma sürecinde, kendinden önce kurulan Müslüman Türk devletlerinin ilmiye sınıfına dair teşkilatlanma yapısını da değerlendirerek kendine özgü bir eğitim sistemi kurmuştur. Osmanlı eğitim sisteminin merkezinde ve temelinde ise medreseler bulunmaktadır. Osmanlı Devleti’nde 16. yüzyıldan itibaren başlayan ve 17. yüzyılda belirginleşen bozulmalar, eğitim sistemine de sirayet etmiştir. Bu durum müderrisliğe sıra ve sınav ile atama usulü olan mülazemet sisteminde de etkisini göstermiştir. Özellikle II. Mehmet’in Teşkilat Kanunnamesi ile birlikte ilmiye sınıfında yer alan kişilerin erkek çocuklarına devlet kadrolarında istihdam edilmek üzere bazı imtiyazlar tanınmıştır. Bu imtiyazlar ile çok küçük yaştaki çocuklara dahi mollalık, kadılık ve müderrislik gibi unvanlar verilmesi sonucunda beşik ulemalığı kavramı ortaya çıkmıştır. Beşik ulemalığı, aile üyeleri ve yakın akrabalara yönelik bir kayırmacılık uygulaması olarak da tanımlanan nepotizme bir örnek oluşturmaktadır. Bu çalışmada doküman analizi yöntemi vasıtasıyla beşik ulemalığı kapsamında ilmiye sınıfına mensup Ebussuud Efendi ve Mevlâna Muslihüddin Kastalani gibi diğer ulemaların da icraatları incelemeye tabi tutularak, Osmanlı eğitim sisteminde nepotizmin varlığı ortaya konmuştur. |
| Anahtar Kelimeler |
| Medrese | Nepotizm | Beşik Ulemalığı. |
BM Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları
| Atıf Sayıları | |
| Google Scholar | 4 |