Hz. Ali Merkezli Bir Ölüm Memoratına Dair Değerlendirmeler
Yazarlar (1)
Doç. Dr. Tuğrul BALABAN Sinop Üniversitesi, Türkiye
| Makale Türü |
Özgün Makale
(SCOPUS dergilerinde yayınlanan tam makale)
|
||
| Dergi Adı | Türk Kültürü ve Hacı Bektaş Veli Araştırma Dergisi | ||
| Dergi ISSN | 1306-8253 Dergi Bilgileri (2015) | ||
| Dergi Tarandığı Indeksler | Scopus | ||
| Makale Dili | Türkçe | Basım Tarihi | 06-2015 |
| Cilt / Sayı / Sayfa | – / 73 / 89–103 | DOI | – |
| Makale Linki | http://www.hbvdergisi.gazi.edu.tr/index.php/TKHBVD/article/view/1677/1399 | ||
| UAK Araştırma Alanları |
Türkiye Sahası Türk Halk Bilimi
|
||
| Özet |
| Bireylerin metafizik tecrübelerine dair anlatılar olarak efsanenin kadrosu içerisinde yer alanmemorat kavramı, efsanenin gerçekliğinin ötesinde ve kutsiyet sınırını aşan bir anlatıyı ifa-de eder. Zira memorat bir nakil ya da rivayet değil ferdî bir tecrübedir. Kültürel denetimmekanizmaları olan bu tür anlatmalar sosyal normların oluşturucusu ya da koruyucusu olarakinsan hayatına yakın bir mesafede dururlar. İnsan hayatının en önemli geçiş dönemlerindenbirini teşkil eden ölüm özellikle son yüzyıl içerisinde ortaya çıkan gelişmelerle birlikte haya-tın olabildiğine dışına itilirken geleneksel değerlerin muhafaza edildiği geniş anlamıyla İslâmtoplumlarında, dar anlamıyla da Alevi-Bektaşi inanç evreninde hayatın içerisinde ve hatayanı başında düşünülür. Ölüm çevresinde oluşan inanma örneklerini sözlü gelenek içerisin-deki anlatılarda bulmak mümkündür. Bu yapıdaki anlatmaların temel özelliği kural koyucuve anlam yükleyici olmalarıdır. Yaşam içerisinde, olay ve olgular arasındaki neden-sonuç iliş-kisini kurma işlevi ile toplumsal düzeni sağlarlar. Bu çalışmada Amasyanın Gümüşhacıköyilçesine bağlı Korkut köyünde derlenen ve Hz. Aliyi merkeze alarak ölüm üzerine anlatı-lan bir memoratın epizotları açısından analiz edilmesi amaçlanmıştır. Bu anlatma üzerindengeleneğin mensubu olduğu toplumuna eğitici etkilerini yansıtan sonuçlara ulaşılmaya çalışıl-mıştır. Ayrıca konu edilen anlatıdan hareketle efsane ve memorat kavramlarının birbirleri ileilgisine dair değerlendirmeler yapılmıştır. |
| Anahtar Kelimeler |
