DİVAN ŞİİRİNDE KULLANILAN KESEL KELİMESİNE DAİR
Yazarlar (1)
Doç. Dr. Osman KUFACI Sinop Üniversitesi, Türkiye
Makale Türü Açık Erişim Özgün Makale (Uluslararası alan indekslerindeki dergilerde yayınlanan tam makale)
Dergi Adı Littera Turca Journal of Turkish Language and Literature
Dergi ISSN 2149-892X
Dergi Tarandığı Indeksler Sobiad, Scientitic Indexing Services, Akademik Resource Index, AkademicKeys, İsam
Makale Dili Türkçe Basım Tarihi 01-2021
Cilt / Sayı / Sayfa 7 / 1 / 156–171 DOI 10.20322/littera.829536
Makale Linki http://dx.doi.org/10.20322/littera.829536
UAK Araştırma Alanları
Osmanlı Sahası Klasik Türk Edebiyatı
Özet
Divan siiri metinlerinde sözlüklerde geçmeyen kelimelere rastlanilmasi bilinen bir gerçektir. Ayrica sairler, sözlüklerde geçmekle birlikte metinlerde farkli anlami olan kelimelere yer verebilir. Bu nedenle divan siiri için her kelimenin baglamsal sözlügünün hazirlanmasi elzemdir. Bilhassa son yillarda üniversiteler bünyesinde baglamli dizin ve islevsel sözlük çalismalarina yönelik yüksek lisans ve doktora tezleri yapilmaktadir. Bu çalismalar genel olarak Osmanli dönemi metinlerindeki bir kelimenin hangi baglamda ve anlamda geçtiginin taniklarla tespitini hedeflemektedir. Kesel kelimesinin anlaminin tayini için Osmanli dönemi sözlüklerine, günümüzde yayimlanan sözlüklere ve Arapça sözlüklere basvuruldu. Kelimeye sözlüklerde çogunlukla “tembellik, uyusukluk, gevseklik” anlamlari verildigi saptandi. Daha sonra yaklasik yüz elli divanda kesel kelimesinin geçtigi siirler belirlendi. Divanlarda kelimenin geçtigi siirler anlam bakimindan degerlendirildi. Sairlerin kelimenin sözlük anlamina uygun siirler kaleme aldigi görüldü. Bununla birlikte sözlüklerde bulunmayan iki anlam baglamdan yola çikilarak tespit edildi. Kelimenin sairler tarafindan iham-i tenasüp ve cinasli kullanimlari öne çikmaktadir. Bu makale kesel kelimesi baglaminda divan siiri baglamli dizin ve islevsel sözlük çalismalarina katki sunmayi amaçlamaktadir.
Anahtar Kelimeler