Nicelik, Nitelik ve Tutarlılık Açısından Türkçe Ders Kitaplarındaki Hedef Söz Varlığı
Yazarlar (2)
Doç. Dr. Muhammet Memiş Ondokuz Mayis Üniversitesi, Türkiye
Arş. Gör. Muhittin Rahman KALYONCU Sinop Üniversitesi, Türkiye
Makale Türü Açık Erişim Özgün Makale (SCOPUS dergilerinde yayınlanan tam makale)
Dergi Adı Milli Egitim
Dergi ISSN 1302-5600 Dergi Bilgileri (2025)
Dergi Tarandığı Indeksler Scopus
Makale Dili Türkçe Basım Tarihi 05-2025
Cilt / Sayı / Sayfa 54 / 246 / 575–608 DOI 10.37669/milliegitim.1538130
Makale Linki https://dergipark.org.tr/tr/pub/milliegitim/issue/91517/1538130
UAK Araştırma Alanları
Türkçe Eğitimi
Özet
Nitel araştırma yöntemlerinden içerik analiziyle yapılandırılmış olan bu çalışmada Türkçe ders kitaplarındaki etkinlikler ve ölçme değerlendirme uygulamaları aracılığı ile öğretilmesi amaçlanan hedef sözcükler, deyimler ve atasözlerinin belirlenerek incelenmesi amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda 2023-2024 eğitim öğretim yılında kullanılan tüm Türkçe ders kitapları (19 adet) araştırmacılar tarafından ele alınmış, kaynaklar içerisinde öğretilmesi hedeflenen sözcükler, deyimler ve atasözleri belirlenmiştir. Bu işlemin ardından elde edilen verilerin, frekans analizi ile irdelenmesiyle aynı sınıf seviyesine yönelik hazırlanmış ders kitapları arasında hedef söz varlığının niteliği ve niceliği açısından bir tutarlılık olmadığı tespit edilmiştir. Bu sonuca ek olarak farklı sınıf seviyelerine yönelik hazırlanmış ders kitaplarındaki hedef sözcüklerin ise benzer olduğu ve öğrencinin hâlihazırda öğrenmiş olması beklenen sözcüklerin tekraren sözcük öğretimi etkinliklerine dâhil edildiği saptanmıştır. Ayrıca hedef sözcük sayısının sınıf seviyelerine paralel bir şekilde düzenli bir artış ya da azalış göstermediği, kullanım sıklığı oldukça düşük ve günlük hayatta yeri olmayan sözcüklerin hedef sözcük olarak sunulduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bu doğrultuda Türkçe ders kitaplarındaki hedef sözcüklerin seçiminde, tutarlılığında, aşamalılığında, sayısında, tekrar durumunda ve niteliğinde belirli sorunlar olduğu sonucuna ulaşılmış; bu sorunların çözümü içinse sınıf seviyelerine göre hedef sözcük listelerinin oluşturulması, öğretilecek sözcüklerin ve sözcük sayılarının standart hâline getirilmesi, ders kitabı yazarları arasında eş güdümün ve etkileşimin sağlanarak ders kitaplarındaki …
Anahtar Kelimeler
deyimler ve atasözleri | hedef sözcük | idioms | proverbs | söz varlığı | sözcük öğretimi | target word | Turkish course books | Türkçe ders kitapları | vocabulary | vocabulary teaching