Karadeniz Suyundan Lityum Geri Kazanımı İçin Asitle Aktive Edilmiş Mangan Oksit Bazlı Lityum İyon Eleklerinin Geliştirilmesi ve Performans Analizi
Proje Ekibi (3)
Türkiye
Projedeki Rolü: Araştırmacı
SİNOP ÜNİVERSİTESİ, Türkiye
Projedeki Rolü: Bursiyer
| Proje Türü | BAP Proje |
| Proje No | MMF-1901-26-003 |
| Proje Sahibi Kurum | Sinop Üniversitesi |
| Proje Durumu | Devam Ediyor |
| Başlangıç Tarihi | 23-07-2026 |
| Bitiş Tarihi | 22-07-2027 |
| Anahtar Kelimeler | Lityum geri kazanımı, Deniz suyundan lityum ekstraksiyonu, Lityum iyon elekleri (LIS), İyon ayrıştırma, Karadeniz suyu |
| Özet | Elektrikli araç teknolojileri, yenilenebilir enerji sistemleri ve yüksek kapasiteli enerji depolama uygulamalarındaki hızlı gelişmeler, lityuma olan küresel talebi stratejik düzeyde artırmaktadır. Bununla birlikte lityum, yalnızca batarya teknolojileri açısından değil, aynı zamanda nükleer enerji teknolojileri bakımından da kritik öneme sahip bir elementtir. Özellikle füzyon reaktörlerinde trityum üretiminde kullanılabilmesi, yüksek sıcaklık uygulamalarındaki nötronik özellikleri ve ileri nükleer sistemlerde potansiyel kullanım alanları nedeniyle lityum, geleceğin enerji teknolojilerinde stratejik hammaddeler arasında değerlendirilmektedir. Ancak karasal lityum rezervlerinin sınırlı olması ve artan tüketim baskısı, alternatif kaynaklardan lityum geri kazanımını önemli bir araştırma alanı haline getirmiştir. Deniz suyu, içerdiği yüksek toplam lityum rezervi nedeniyle sürdürülebilir bir kaynak potansiyeli sunmasına rağmen, düşük Li⁺ derişimi ile Mg²⁺, Na⁺, K⁺ ve Ca²⁺ gibi yüksek konsantrasyondaki rakip iyonların varlığı nedeniyle seçimli ayırma süreçlerinde önemli zorluklar barındırmaktadır. Özellikle Li⁺ iyonlarının benzer hidratasyon yarıçapı ve fizikokimyasal özelliklere sahip iyonlarla birlikte bulunması, adsorpsiyon süreçlerinde hem termodinamik hem de kinetik sınırlamalara yol açmaktadır. Bu durum, yüksek seçiciliğe ve adsorpsiyon kapasitesine sahip ileri adsorbent materyallerin geliştirilmesini zorunlu kılmaktadır. Bu proje kapsamında, Karadeniz suyundan Li⁺ iyonlarının seçimli geri kazanımına yönelik olarak asitle aktive edilmiş Mn-oksit bazlı lityum iyon eleklerinin (Lithium Ion Sieves-LIS) performansı araştırılacaktır. Çalışmada sentezlenen adsorbanların yapısal ve yüzey özellikleri karakterizasyon yöntemleri ile incelenecek; adsorpsiyon kapasitesi, kinetik davranış, denge parametreleri ve girişim yapan iyonlar varlığındaki seçimlilik performansı deneysel olarak değerlendirilecektir. Ayrıca pH, sıcaklık, temas süresi ve başlangıç iyon derişimi gibi parametrelerin sistem performansına etkisi belirlenerek optimum çalışma koşulları ortaya konacaktır. Proje sonucunda, deniz suyundan lityum geri kazanımına yönelik yüksek seçiciliğe sahip adsorbent sistemlerin geliştirilmesine katkı sağlanması, kritik hammaddelerin sürdürülebilir teminine yönelik alternatif teknolojik yaklaşımların desteklenmesi ve ülkemizde enerji ile nükleer teknoloji alanındaki bilimsel altyapının güçlendirilmesi hedeflenmektedir. |
BM Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları
